عبد الرضا سالار بهزادى

145

بلوچستان در سالهاى 1307 تا 1317 قمرى ( فارسى )

احترام به مرزهاى همان ممالك پوشالى متوقف مىگرديد . اين مذاكرات پس از چند سال سرانجام در سال 1873 / 1290 ه . ق . در حين ديدار ناصر الدين شاه از انگلستان به معاهده‌اى كه به نام وزارى خارجهء وقت دو كشور به معاهدهء گرانويل - گورچاكف معروف شد انجاميد . به موجب اين معاهده حدود نهايى منطقهء نفوذ يا تصرف روسيه در آسياى مركزى مشخص شده و دولت تزارى تعهد نمود كه افغانستان را خارج از دايرهء علاقه و نفوذ خود شمرده و به هيچ عنوان در امور افغانستان دخالت نكند . اقدامات بعدى روسيه - پس از تصرف خيوه كه در معاهدهء وزارى خارجه آخرين حد مجاز براى تصرفات روسيه شناخته شده بود - نشان داد كه پترزبورگ به معاهدهء گرانويل - گورچاكف و تعهدات خود پاىبند نيست . ژنرال كنستانتين پتروويچ كافمن بارزترين شخصيت نظامى روس در آسياى مركزى و حاكم ايالت جديد التأسيس تركستان روسيه پس از تصرف خيوه عازم تصرف مرو گرديد و به دنبال آن فرستاده‌اى به دربار امير شير على خان فرستاد كه مورد استقبال گرم و صميمانهء دربار كابل قرار گرفت . امير شير على خان با استظهار به حمايت امپراتورى تزارى و ژنرال كافمن كه آنها را اربابان قدرتمند آسياى مركزى با جاى پايى محكم در تمامى منطقه مىديد ، به تهديدات لرد نورثبروك 270 فرمانفرماى جديد هندوستان توجهى نكرد و از پذيرفتن سرنوپل چمبرلن 271 فرستادهء نورثبروك كه به منظور هشدار دادن به امير كابل و خنثى ساختن نفوذ فرستادهء ژنرال كافمن در دربار امير قصد سفر به كابل كرده بود به بهانه‌هاى مختلف طفره رفت . در اين گيرودار پس از شكست كنفرانس اروپايى در استانبول كه به بهانه‌هاى رسيدگى به وضع رعاياى مسيحى اروپايى امپراتورى عثمانى و تعيين تكليفى براى آنها در 1876 در استانبول تشكيل شده بود ، روسيه در 1877 به بهانهء حمايت از مسيحيان با امپراتورى عثمانى وارد جنگ شد . اقدامات لرد سالزبورى 272 وزير وقت امور هندوستان و نمايندهء لرد دربى وزير خارجهء وقت در كنفرانس استانبول و سپس به عنوان وزير خارجهء انگليس در جريان كنفرانس برلن از درخشان‌ترين و موفقيت‌آميزترين صفحات ديپلوماسى انگلستان در دوران طلايى آن در قرن نوزدهم مىباشند . در جريان كنفرانس استانبول سالزبورى موفق گرديد كه با مذاكرات پنهانى و جداگانهء خود با نمايندگان روسيه ، اتريش و آلمان - بىآنكه هيچيك از آنها از مذاكرات سالزبورى با ديگر متحدان كوچكترين بويى ببرد - تخم نفاق را در اتحاد مثلث روسيه - اتريش - آلمان 273 كه انگليس آن را منشأ اصلى قدرت ديپلوماتيك پترزبورگ تشخيص داده بود برپا كند . در جريان جنگ روسيه بر عليه عثمانى ، ارتش تزارى به پشت دروازه‌هاى استانبول رسيد و استانبول آرزوى ديرينهء تزارها ، شهرى كه گاه آن را « تزارگراد » خوانده و به عنوان پايتخت سوم امپراتورى تزارى از آن ياد مىكردند در آستانهء سقوط قرار گرفت . ناوگان انگلستان در درياى مرمره ، روبروى استانبول موضع گرفت و آمادهء مداخله شد . در اين گيرودار كه دنياى آن زمان نگران برخورد ارتشهاى روسيه و انگلستان بود كابينهء انگليس از احتمال اقدام روسيه در آسيا و گذشتن ارتش تزارى از